Twój Serwis Wiedzy o Zdrowiu

Chcesz wiedzieć więcej o zdrowiu i o tym, jak o nie zadbać? Zajrzyj na PolandGuide. Tutaj znajdziesz interesujące Cię artykuły i sporą dawkę wiedzy zarówno o zdrowiu, jak i o kosmetykach czy pielęgnacji

Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze

Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze


Powoli zbliża się 1. listopada. Każdy obchodzi ten dzień na swój sposób. Jedni zbierają się na Wszystkich Świętych, ktoś woli obchodzić Dziady albo Halloween. Dla każdego coś się znajdzie… Dynia bardzo mocno kojarzy się z jednym z nich – Halloween. W kulturze anglosaskiej z dyni (wcześniej z brukwi albo rzepy) na Święto Zmarłych przygotowywano tzw. Jack-o’-lantern. Co miały symbolizować? Tym razem oddam głos Wikipedii:

“Nazwa Jack-o’-lantern wywodzi się od mężczyzny o imieniu Jack, który za życia wykorzystywał każdą okazję na wzbogacanie się. Pewnego dnia Jack spotkał diabła, który zaproponował mu bogactwo za duszę. Niedługo przed dniem Halloween przybył do niego diabeł, aby zabrać jego duszę. Jednakże mężczyźnie podstępem udało się uwięzić demona. Skąpiec jednak umarł 31 października. Jack nie mógł wstąpić do niebios, ponieważ był chciwy, ale nie mógł także wstąpić do piekła, bo żartował z diabła. W konsekwencji musi chodzić z latarnią po ziemi aż do dnia sądu ostatecznego xtrazex opinie.”

Tyle, jeśli chodzi o symbol – zajmijmy się więc działaniem leczniczym i odżywczym. W celach kulinarnych wykorzystujemy praktycznie całą dynię, w lecznictwie spotkałem się jak dotąd jedynie z wykorzystaniem jej pestek lub wytłoczonego z nich oleju.

Jakie wartości odżywcze znajdziemy w dyni?

Składnik            Wartość odżywcza              Procent zalecanego dziennego spożycia

Energia                     26 Kcal                            1%

Węglowodany           6.50 g                              5%

Białka                        1.0 g                                2%

Tłuszcz całkowity       0.1 g                               0.5%

Cholesterol                  0 mg                              0%

Błonnik                        0.5 g                              2%

Witaminy

Foliany                        16 μg                             4%

Niacyna                       0.600 mg                       4%

Kwas pantotenowy     0.298 mg                        6%

Pirydoksyna                0.061 mg                        5%

Ryboflawina                0.110 mg                        8.5%

Tiamina                       0.050 mg                       4%

Wit. A                          7384 IU                          246%

Wit. C                          9.0 mg                           15%

Wit. E                          1.06 mg                          7%

Wit. K                          1.1 μg                             1%

Elektrolity

Sód                              1 mg                             0.5%

Potas                           340 mg                          7%

Minerały

Wapń                           21 mg                            2%

Miedź                          0.127 mg                       14%

Żelazo                         0.80 mg                         10%

Magnez                      12 mg                              3%

Mangan                      0.125 mg                         0.5%

Fosfor                            44 mg                            5%

Selen                           0.3 μg                             <0.5%

Cynk                            0.32 mg                            3%

Jakie składniki lecznicze znajdziemy w pestkach dyni i wytłoczonym z nich oleju?

Olej tłusty (30-50%), zawierający głównie nienasycone kwasy tłuszczowe – linolenowy, linolowy i oleinowy;

β- i γ-tokoferole, karotenoidy (m.in. luteina, β-karoten);

Fitosterole: głównie α-spinasterol, w mniejszych ilościach skwalen i inne;

Aminokwasy – m.in. kukurbitynę;

Substancje mineralne: sole potasu, wapnia i selenu (bardzo duża zawartość selenu! – 8-40 μg/100g pestek)

Jakie działanie lecznicze wykazują pestki z dyni (i wytłoczony z nich olej)?

Działają przeciwrobaczo – jak już wspominałam kiedyś w wpisie  – 200-250 g dla dorosłych  (około 50-100 g w przypadku dzieci) zmielonych świeżych nasion dyni pomaga nam pozbyć się pasożytów układu pokarmowego. Dzieje się tak dzięki zawartości kukurbitacyn. 

Kolejna z aktywności pestek dyni dotyczy tylko męskiej części czytelników – a mówimy o leczeniu łagodnego przerostu gruczołu krokowego. Jak wykazują badania na pacjentach zarówno olej z pestek dyni, jak i same pestki są w stanie zmniejszyć objawy i poprawić komfort życia pacjentów, ale mimo wszystko działają słabiej od leków syntetycznych czy wyciągów z palmy sabalowej. Z drugiej strony łyżka oleju z pestek dyni w sałatce na pewno nie będzie dla nas jakimś ogromnym wysiłkiem, jednocześnie oferując dodatkowy efekt leczniczy.

To jeszcze nie wszystko – jak pokazują wstępne badania, wyciągi z dyni pomagają w leczeniu hiperglikemii i podwyższonego ciśnienia. Tutaj sporo zależało od odmiany, ale większość wyciągów wykazywała od średniej do wysokiej aktywności przeciwko α-glukozydazie (jeden z punktów uchwytu przy obniżaniu poziomu cukru we krwi) oraz przeciwko ACE (czyli zwiększając wydalanie moczu zmniejszają ciśnienie krwi). Badania co prawda na poziomie szkiełka laboratoryjnego, ale dają do myślenia i pozostawiają sporo nadziei 🙂

Olej z pestek dyni dodatkowo ułatwia gojenie się ran, również tych po oparzeniach (ale podobnie jak wspominałem przy kremie na oparzenia – ostrożnie ze stosowaniem samych olei na oparzelinę).

Podsumowanie:

Dynia jaka jest, każdy widzi. Może nie wykazuje tak szerokiego działania jak np. czarnuszka, ale zdecydowanie zasługuje na swoje miejsce nawet jeśli nie w naszej apteczce (bo się nie zmieści 😛 ), to chociaż w kuchni. Jest pełnowartościowym pokarmem o niskiej kaloryczności, zawiera sporo witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (i sporo tłuszczy nienasyconych, skoro o nich mowa), jest też niezłym źródłem selenu (pestki).

Źródła:

  • I. Matławska. Farmakognozja. Poznań, 2006;
  • Shirvan MK, Mahboob MR, Masuminia M, Mohammadi S. Pumpkin seed oil (prostafit) or prazosin? Which one is better in the treatment of symptomatic benign prostatic hyperplasia. J Pak Med Assoc. 2014 Jun;64(6):683-5;
  • Bardaa S, Ben Halima N, Aloui F, Ben Mansour R, Jabeur H, Bouaziz M, Sahnoun Z. Oil from pumpkin (Cucurbita pepo L.) seeds: evaluation of its functional properties on wound healing in rats. Lipids Health Dis. 2016 Apr 11;15:73. doi: 10.1186/s12944-016-0237-0;
  • Bardaa S, Moalla D, Ben Khedir S, Rebai T, Sahnoun Z. The evaluation of the healing proprieties of pumpkin and linseed oils on deep second-degree burns in rats. Pharm Biol. 2016;54(4):581-7. doi: 10.3109/13880209.2015.1067233. Epub 2015 Jul 17;
  • Kwon YI, Apostolidis E, Kim YC, Shetty K. Health benefits of traditional corn, beans, and pumpkin: in vitro studies for hyperglycemia and hypertension management. J Med Food. 2007 Jun;10(2):266-75;
  • Vahlensieck W, Theurer C, Pfitzer E, Patz B, Banik N, Engelmann U. Effects of pumpkin seed in men with lower urinary tract symptoms due to benign prostatic hyperplasia in the one-year, randomized, placebo-controlled GRANU study. Urol Int. 2015;94(3):286-95. doi: 10.1159/000362903. Epub 2014 Sep 5.

Rate this post